آغاز سال نو هجری قمری

درباره آغاز سال نو هجری قمری

آغاز سال نو هجری قمری، که به یکم محرم معروف است، نقطه‌ی آغاز تقویم رسمی مسلمانان و ثبت رویدادهای مهم تاریخی از جمله مهاجرت پیامبر اسلام از مکه به مدینه است. این تقویم بر پایه‌ی چرخه‌های ماهی تنظیم شده و به دلیل تکیه بر مشاهده‌ی ماه نو، در مقایسه با تقویم خورشیدی، سال‌های کوتاه‌تری دارد. در تقویم رسمی ایران، این روز به‌عنوان یک مناسبت مذهبی و تاریخی ثبت شده و جایگاه ویژه‌ای در تقویم رسمی کشور دارد، هرچند که جشن‌های عمومی آن مانند نوروز در سطح گسترده‌ای برگزار نمی‌شود.

اهمیت این روز عمدتاً در ابعاد دینی و تاریخی آن نهفته است. برای مسلمانان، محرم ماهی مقدس است که با رویداد کربلا و شهادت امام حسین(ع) گره خورده و لذا فضای آن بیشتر با عزاداری و یادبود همراه است تا شادی و جشن. از منظر تاریخی، این تقویم به دلیل همگامی با رویدادهای بنیان‌گذار اسلام، در جهان اسلام به عنوان مرجع زمان‌بندی رویدادهای دینی و تاریخی پذیرفته شده است.

در ایران، آداب مرسوم این روز عمدتاً محدود به مراسم مذهبی و عزاداری‌های مذهبی است که در مساجد و حرم‌های مطهر برگزار می‌شود. برخلاف نوروز که آیین‌های خانوادگی و عمومی مانند هفت‌سین دارد، یکم محرم فاقد آداب خاص خانوادگی گسترده است و بیشتر در قالب مراسم رسمی مذهبی و بازگشایی حرم‌ها با آذین‌بندی‌های خاص عزاداری برگزار می‌شود. مردم عادی معمولاً این روز را با شرکت در مراسم مذهبی و گاهی استراحت از فعالیت‌های روزمره سپری می‌کنند، بدون آنکه آیین‌های منظم و تکرارشونده‌ای مانند نوروز داشته باشد.